Wat is osteoporose?

Osteoporose (in de volksmond botontkalking), is een botaandoening waarbij het botweefsel zodanig is verminderd dat al bij een geringe belasting, een heup-, of  polsfractuur of een inzakking van de wervels kan ontstaan. Het Griekse woord osteon betekent bot en porose hangt samen met het Griekse woord voor opening: poros. Osteoporose is een ziekte waarbij het bot steeds meer openingen bevat: het wordt poreuzer. Eigenlijk is het geen botontkalking maar botarmoede. Er verdwijnt namelijk niet alleen kalk uit het bot maar de hele structuur verzwakt.
Bij osteoporose is er een afname van de massa botweefsel, de deeltjes die samen het bot vormen worden langzaam kleiner en dunner. Daardoor wordt de ruimte ertussen groter. Wanneer er te grote openingen ontstaan kunnen zij bij een geringe stoot of val breken. Bij osteoporose is het evenwicht tussen botaanmaak (osteoblasten) en botafbraak (osteoclasten) verstoord.

Er zijn grofweg twee typen osteoporose:

  • Primaire osteoporose. Dit is een voortschrijdende osteoporose. Dit komt door het ouder worden, de menopauze of wanneer dit genetisch bepaald is.
  • Secundaire osteoporose. De oorzaak hiervan ligt bij andere gezondheidsproblemen. Aandoeningen zoals diabetes, reuma, schildklierafwijkingen of  beenmergtumoren, kunnen osteoporose tot gevolg hebben. Maar ook kan secundaire osteoporose ontstaan door het gebruik van bepaalde medicijnen als cortisonen, anti-depressiva, anti-epileptica, chronisch heparinegebruik of maagzuurbindende middelen.

Osteoporose, een welvaartsziekte

De gemiddelde levensverwachting van de mens is de laatste tijd enorm toegenomen. Deze vergrijzing gaat gepaard met een stijging van een aantal ouderdomskwalen. Eén van deze ziekten is osteoporose, beter bekend als botontkalking. Eén van de oorzaken van osteoporose is onze welvaart. Hierdoor hebben we meer geld gekregen voor auto’s, luxere voeding, computers en is ook onze levensverwachting toegenomen.

Wij zijn minder gaan bewegen en meer vlees gaan eten. Om osteoporose te voorkomen is het dan ook belangrijk om al op jonge leeftijd te beginnen met het beschermen van onze botten. Beweging is belangrijk. Dit begint al vroeg tijdens de jeugd. Hoe hoger de botdichtheid wordt, hoe beter voor later. Een gevarieerd calciumrijk dieet met veel verse groenten in combinatie met lekker buiten bewegen en minder televisie kijken of computerspelletjes spelen, zijn van die belangrijke dingen om osteoporose te voorkomen.

Enkele feiten:

  • In Nederland krijgt 1 op de 3 vrouwen boven de vijftig jaar te maken met osteoporose;
  • Bij mannen ontwikkelt 1 op de 8 osteoporose
  • Jaarlijks breken 16.000 mensen een heup, 12.000 mensen breken een pols en de ziekenhuizen registreren 16.000 wervelfracturen.
  • Deze 16.000 wervelfracturen zijn nog maar het topje van de ijsberg, want nog geen 30% van de mensen die een wervelfractuur doormaakt, gaat daarmee naar een arts.
  • Na een heupbreuk overlijden 15 tot 20% van de mensen ten gevolge van de complicaties, verlies van zelfstandigheid en immobiliteit.
  • Op dit ogenblik hebben ruim 800.000 mensen in Nederland osteoporose.
  • De kosten overschrijden de 300 miljoen euro per jaar. Dit cijfer zal verdubbelen in de komende 25 jaar.
  • Botbreuken maken de mensen afhankelijk van hulp van derden. Dit betekent een ingrijpende verandering van hun leven.
  • Het versnelt het verouderingsproces, men krimpt en het kan leiden tot een gebogen houding. De ziekte kan veel pijn veroorzaken, vooral in de rug.